Keşke Okumasaydım Dediğim Kitaplar!

Hillsider’ın 79. sayısına ‘Keşke Okumasaydım Dediğim Kitaplar’ı yazdım…  Dergiye ulaşamayanlar, yazımı buradan okuyabilir.

 

Keşke Okumasaydım Dediğim Kitaplar!

Her bulduğunu ağzına götüren çocuklar gibi, ne bulursa okuyan tipler vardır: İşte ben onlardanım! Okuma eylemi, bir zorunluluktan çok ihtiyaç gibi… Ne bileyim, hani Sait Faik Abasıyanık ‘Yazmasam deli olacaktım!’ demiş ya, ben de okumazsam çıldıracaktım tipine giriyorum galiba… Bu takıntılı halin, hele ki yazarsanız iyi yanları çok. Ancak, yanınızda, ötenizde, berinizdekiler için durum pek de iç açıcı olamayabiliyor. Çeşme’nin en sakin köşelerinden birindeki kuytu plajda, iyice daldığım kitabımdan kafamı kaldırdığım bir anda annemin, yine sohbetine doyum olmuyor, deyişi, konunun özeti gibi.

Keşke okumasaydım dediğim kitaplar, bahsi de buradan aklıma geldi. Bu kitaplar kendi aralarında ikiye ayrılıyor. İlk kısmı, hakikaten zamanınızı boşuna harcadığınız, su mu içtim kitap mı okudum anlamadığınız, kapağını kapadıktan sonra yazılanların tek harfi hatırınıza dahi gelmeyen, aklınızın bir köşesinde zerre iz bırakmayan, etkisiz elemanlar oluşturuyor. Kısacası: Eş dost, kötü eleştirmen tavsiyesi ile falan kazaen eline düştüklerimiz. Bir kere düşünce de, yazma eylemine saygıdan, sonuna kadar okuduklarımız. Nasıl tatsız bir karpuzu yemek zorunda değilseniz, tatsız bir kitabı okumak zorunda da değilsiniz, yazsa da Mina Urgan ‘Bir Dinozorun Anıları’nda, sonuna, ağzımızda yavan bir tatla geldiklerimiz. Edebiyat eleştirmeni olmadığım için, adları saklı olanlar.

Diğerleri ise zehir etkisinde. Okuduğunuz anda, zihin çarklarınızın motorlarını ışık hızında çalışmaya zorlayan… Sabit fikirlerinizi allak bullak ediveren: Ama ama… Ben… Aslında… Nasıl yanee? Vay be! Tipi ünlemelerle sizi kendilerine bağlayıverip hayatınızı değiştirme gücüne sahip, direkt kişiliğinizi hedef alanlar… İkinci tipe örnek bol. En ilginçlerinden biri de yıllar önce Camilla Paglia’nın Cinsel Kimlikler adlı kitabını okuma serüvenim sanırım. Lise yıllarını Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir, gibi ağır feminist ablaların kitaplarını hatmetmekle geçirmiş biri olarak antifeminist Camilla Paglia’nın tane tane ortaya döktüğü argümanlardan etkilenişim. Ardından da hayranı olduğum Simone ablanın, Sartre’a yazdığı mektupları okuyunca, hımmm… şimdi bu oldu mu yani Simon, yapışım. Karl Marx’tan, Ayn Rand gibi bir radikal kapitalist filozof/romancıya sıçrayışım… Duramayıp okudukça, ‘Marks ve Rand: Her ikisi de haklı olabilir mi?’ sorularının sorulduğu eleştirilerin verdiği bulantı. Dolayısı ile, cinsler arası ilişkilere ve sosyo-ekonomik bakışımda yarattıkları bomba etkisi…

Buradan edebiyata geçersek; Ortaokula giderken okuduğum (Patrick Süskind) ‘Parfüm’deki içi gıdıklayıcı anlatım gibi, (John Maxwell “J. M.” Coetzee) Barbarları Beklerken’deki sakin ancak hırpalayan gerilim de, uzun süre sinirlerimi zıplatmayı becerenlerdendi. (Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky) Yeraltından Notlar ve Ölüler Evinden Anılar’ın ardından, Oğzu Atay’ın ‘Tutunamayanlar’ı arasındaki benzerliğe kafam takılmışken, Nurdan Gürbilek’in ‘Benden Önce Bir Başkası, ‘Ha! Şimdi oldu işte’, dememe neden olmuştu. Başka zaman dilimlerinde yaşasalar da, uyku ile uyanıklık arasındaki o anın yazma deneyimine etkisini araştıran ve bu amaçla! kafa yapıcı maddeler denemekten çekinmeyen, iki üstat: Walter Benjamin ve Ahmet Hamdi Tanpınar arasında benzeşmelere de bu kitapta uyanmıştım. İlgimi çeken bu hâl, başka hangi yazarları da meşgul etmiş mi, diye diye araştırırken tasavvufta zihnin bu durumunun; Beyn en nevm-i vel yakaza, olarak adlandırıldığını öğrenmiştim.

Dediğim gibi, durduğu yerde durmayan kitaplar vardır. Necati Cumalı’nın ‘Ay Büyürken Uyuyamam’da anlattığı duygu durumları… Her okuduğumda, yeteneği karşısında saygıyla eğildiğim; Ah Bilge Karasu ah! (Ferdinand Celine) ‘Gecenin Sonuna Yolculuk’daki savaş bozgunu kahramanı! (Guillermo Cabrera Infante) ‘Kapanda Üç Kaplan’ı, (Gabriel José de la Concordia García Márquez) Yüzyıllık Yalnızlık’ın, Hasan Ali Toptaş’ın diline etkisini… Kemal Bilbaşar, ‘Denizin Çağırışı’nın, Yusuf Atılgan’ın ‘Aylak Adam’ının başlangıç romanı olabilme ihtimali… Çiçek Açmış Genç Kızların Gölgesinde, “Sevdiğimiz zaman, aşk o kadar büyüktür ki bir bütün olarak içimize sığmaz; sevdiğimiz insana doğru yayılır, onda kendisini durduran, başlangıç noktasına geri dönmeye zorlayan bir yüzey bulur; işte karşımızdakinin hisleri dediğimiz şey, kendi sevgimizin çarpıp geri dönüşüdür; bizi gidişten daha fazla etkilemesinin, büyülemesinin sebebiyse, kendimizden çıktığını fark etmeyişimizdir, diye yazan Marcel Proust’un bu izlenimi, Vanessa ve Virginia adlı kitabında sürdüren Susan Sellers’in eli korkak yazarlığı… Ve ulaşılmaz Bay, James Augustine Aloysius Joyce!..

Keşke okumasaydım dediğim kitaplar listem düşündüğümden de çok uzunmuş. Demek ki keşkelerim de oldukça fazla! Size de keşke dedirten ne varsa hayatta, umarım bu kitaplar kadar değerlidir.

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

Hillsider Magazine, 79. sayı, Keşke Okumasaydım Dediğim Kİtaplar, Vildan Çetin

 

 

 

 

 

Reklamlar

About Vildan Çetin

instagram: _vildancetin_ beynelhayat velmemat... writer; published 2 books from sacred life trilogy: the origin, the voice. trtcocuk cartoon serial ciciki's script&jingle, tik&tak cartoon series, neşeliçocuklar youtube, advertiser, brand strategist, content developer, youtuber, documentary
Bu yazı taze diş macunu içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s